چه درسهایی رتبه MBA را میسازند؛ هر دانشگاه چه رتبهای میخواهد؟
وقتی کارنامهی رتبههای برتر کنکور MBA را میبینی، اولین سؤال این است: «برای رتبهای که میخواهم، روی کدام درس بیشتر سرمایهگذاری کنم؟» جواب را بهتر است از مقایسهی کارنامههای واقعی گرفت، نه از میانگینها.
در این مقاله چند نمودار میبینی که دو کارنامه همسطح را کنار هم میگذارند و نشان میدهند وقتی فقط یک درس فرق میکند، رتبه نهایی چه میشود. بخش دوم هم برای کسی است که هدفش یک دانشگاه و گرایش مشخص است.
در این مقاله چه میخوانید؟
- چرا نباید درصدهای یک کارنامه را کپی کرد؟
- جیمت، ریاضی و زبان هر کدام با رتبه چه میکنند؟
- نقش معدل
- رتبه قبولشدگان هر دانشگاه و هر گرایش
دادهها از کجا آمده؟
کارنامهها مربوط به قبولشدگان کنکور MBA در سالهای ۱۴۰۳ ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ است؛ از فهرست قبولشدگان نوگام و فهرستهای منتشرشده کارنامههای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵. رتبهها همه رتبه کشوریاند، نه رتبه در سهمیه. چون فقط قبولشدگان را میبینیم، هر جا مینویسیم «رتبههای برتر» یعنی میان همین گروه.
ساختار آزمون: تعداد سوال و ضریب هر درس
قبل از رفتن سراغ کارنامهها، ساختار آزمون را ببین. تعداد سؤال و ضریب هر درس با هم فرق دارد:
درس | تعداد سؤال | ضریب |
زبان | ۵۰ | ۱ |
جیمت | ۴۰ | ۲ |
ریاضی | ۲۵ | ۲ |
زبان بیشترین تعداد سؤال را دارد، ولی ضریبش نصف جیمت و ریاضی است. جیمت و ریاضی با ضریب ۲ سهم بیشتری در رتبه میسازند و همین را در نمودارهای بخش اول هم خواهیم دید.
اشتباه رایج: کپی کردن درصدهای یک کارنامه
درصد خام معنای مطلق ندارد. رتبه از مقایسه تو با بقیه ساخته میشود و سختی سؤالها و سطح افراد شرکتکننده هر سال فرق میکند. رتبه ۱۳ در دو سال دو کارنامهی کاملاً متفاوت داشته است:
سال | رتبه | جیمت (%) | ریاضی (%) | زبان (%) |
۱۴۰۳ | ۱۳ | ۶۹ | ۵۵ | ۳۲ |
۱۴۰۴ | ۱۳ | ۶۷٫۵ | ۲۶٫۷ | ۸۹٫۳ |
پس بهجای اینکه بپرسی «فلان رتبه چند درصد داشت؟»، بپرس «در رتبههای برتر چه چیزی تکرار میشود و کدام تفاوتها رتبه را جابهجا میکند؟». بقیهی مقاله جواب همین دو سؤال است.
بخش اول: برای رتبهای که میخواهی، روی چه درسی سرمایهگذاری کنی؟
در این بخش فقط یک هدف داریم: رتبهی کشوری بهتر.
و اگر کارنامه رتبههای برتر را کنار هم بگذاری، یک چیز در همهی آنها تکرار میشود: درصد جیمت بالا.
در ۱۴۰۵ همهی رتبههای برتر جیمت ۶۳ درصد یا بیشتر داشتند و بیشترشان بالای ۷۰ در ۱۴۰۴ جیمت کمی پایینتر بود، ولی حتی آنجا هیچکدام زیر ۵۰ نبود. در ۱۴۰۳ هم کمترین جیمت در میان رتبههای تا ۲۰ حدود ۵۲ درصد بود. نتیجه روشن است: جیمت پایهی رتبهی برتر است و بدون جیمت حداقل ۵۰ به بالا، رقابت برای رتبههای تکرقمی و دورقمی سخت میشود.
لازم نیست جیمت ۸۰ باشد، ولی هرچه بالاتر باشد جای بیشتری برای ضعف در دروس دیگر وجود دارد. تجربهی رتبهبرترها هم این است که هدف، حل همهی سؤالها و کسب درصد ۱۰۰ نیست؛ باید یاد بگیری سؤالهای وقتگیر و دشوار را رها کنی و وقتت را برای سؤالهای قابلحل نگه داری.
وقتی زبان فرق میکند.
برای دیدن اثر زبان، جفتکارنامههایی را کنار هم گذاشتهایم که جیمت و ریاضیشان تقریباً برابر است و فقط زبانشان فرق دارد. هر نمودار از کنکور یک سال است.
در ۱۴۰۵ جیمت دو نفر ۶۳ و ۶۱ بود و ریاضیشان ۴۸ و ۵۱؛ برایند جیمت و ریاضی تقریبا برابر است. اما زبان ۶۷ در برابر ۲۱ باعث شد رتبه ۱۵ از ۵۸ جلوتر باشد؛ ۴۳ رتبه فاصله برای ۴۶ درصد اختلاف درس زبان.
در کنکور ۱۴۰۴ هم رتبهی ۱۱ برایند جیمت و ریاضی تقریبا برابر با رتبه ۳۶ داشت. ولی با زبان ۲۷ درصد، ۲۵ رتبه بالا از رتبهی ۳۶ ایستاد.
وقتی فقط ریاضی فرق میکند.
حالا برعکس: جفتکارنامههایی که جیمت و زبانشان تقریباً برابر است و فقط ریاضی فرق میکند.
در سال ۱۴۰۵ جیمت هر دو ۶۲٫۵ بود و زبان ۴۲٫۷ و ۴۳٫۳. فقط ریاضی ۴۸ در برابر ۲۱ بود و نتیجه ۹۲ رتبه فاصله شد (رتبه ۲۹ در برابر ۱۲۱).
در ۱۴۰۴ هر دو زبان صفر داشتند و علیرغم اینکه جیمتها ۵۲ و ۵۵ (علیرغم اینکه درصد جیمت رتبه ضعیفتر ۳ درصد بالاتر بود). ریاضی ۷۹ در برابر ۴۹ رتبهی ۳۱ را از ۹۶ جدا کرد؛ ۶۵ رتبه.
در ۱۴۰۳ جیمت ۶۸ و ۷۱ بود و زبان هر دو ۱۶. ریاضی ۵۹ در برابر ۷ باعث شد رتبه ۹ در برابر ۱۱۵ بایستد (علیرغم اینکه درصد جیمت رتبه ضعیفتر ۳ درصد بالاتر بود).
اگر دو نمودار را کنار هم بگذاری، تفاوت مهم را میبینی. فاصله زبان حدود ۲۷ درصد (مثل ۱۴۰۴) ۲۵ رتبه جابهجا کرد، در حالی که فاصله ریاضی حدود ۲۷ درصد (۱۴۰۵) ۹۲ رتبه. یعنی در این نمونهها هر درصد ریاضی وزن بیشتری در رتبه داشته است. به همین دلیل اگر وقت محدودی برای افزایش درصد یکی از این دروس داری، ریاضی بیشترین بازده را دارد و زبان بعد از آن میآید.
معدل: اثری ناچیز و غیرقابل اتکا
در کارنامههای منتشرشده کنار درصدها «معدل مؤثر» هم ثبت شده است. در بررسی کارنامهها و رتبهها اثر آن را کوچک و غیرقابلاتکا دیدیم. مثلاً در ۱۴۰۵ رتبه ۴ معدل مؤثر ۱۴٫۵۳ داشت و رتبه ۵۰ معدل ۱۹٫۳۵؛ در ۱۴۰۴ هم رتبه ۶ با معدل ۱۵٫۴۵ در جمع رتبههای برتر بود. در ۱۴۰۴ رتبههای بهتر در مجموع کمی معدل بالاتر داشتند، ولی در ۱۴۰۵ چنین رابطهای دیده نشد. نتیجه: معدل جای نگرانی نیست و بهتر است وقتت را روی درصد دروس بگذاری.
مسیر خودت را بساز
رتبههای برتر با ترکیبهای مختلف درآمدهاند. سه الگو که در کارنامههای تأییدشده دیده میشود:
۱. ریاضیمحور: ریاضی بالای ۷۸ با جیمت متوسط به بالا و زبان پایین. نمونه: رتبه ۶ در ۱۴۰۴ (ریاضی ۸۱٫۳ و زبان صفر) و رتبه ۳ در ۱۴۰۵ (ریاضی ۷۸٫۷ و زبان ۱۰).
۲. متعادل: جیمت بالا و ریاضی و زبان هر دو متوسط. نمونه: رتبه ۴ در ۱۴۰۵ (جیمت ۸۵ و ریاضی و زبان ۵۸٫۷) و رتبه ۱۸ (جیمت ۷۸ و ریاضی ۴۴ و زبان ۵۳).
۳. زبانمحور: جیمت بالا و زبان بالا که ریاضی پایین را جبران میکند. نمونه: رتبه ۱۳ و ۳۹ در ۱۴۰۴ (زبان ۸۹ و ۶۵ با ریاضی ۲۷ و ۲۳).
نتیجه
برنامهات را اینطور بچین:
جیمت را به سطح بالا برسان چون پایهی همهی رتبههای برتر است، بعد ببین ریاضی یا زبان در کدام یک سریعتر پیشرفت میکنی و آن را قوی کن. هر چند هفته آزمون بده و ببین سرمایهگذاری روی کدام درس بیشترین تغییر را در رتبهات ایجاد میکند.
برای تماس مستقیم با نوگام و دریافت مشاوره رایگان تخصصی از اساتید و رتبههای برتر و مشاوران نوگام، روی دکمه زیر کلیک کن:
بخش دوم: هر دانشگاه و گرایش چه رتبهای میخواهد؟
در این بخش هدف عوض میشود. دیگر لازم نیست رتبهات «بهترین ممکن» باشد؛ مهم این است که به کدام دانشگاه و کدام گرایش میخواهی برسی. چون رتبهی لازم برای هر دانشگاه، و حتی هر گرایش در یک دانشگاه، متفاوت است.
رتبه قبولشدگان به تفکیک دانشگاه
جدول زیر رتبهی قبولشدگان نوگام در ۱۴۰۳ را نشان میدهد:
دانشگاه | تعداد | کمترین رتبه | میانه | بیشترین رتبه |
صنعتی شریف | ۳۵ | ۱ | ۳۲ | ۱۲۷ |
تهران | ۸ | ۵۵ | ۹۸٫۵ | ۱۱۹ |
امیرکبیر | ۸ | ۵۴ | ۱۱۵ | ۲۴۱ |
علامه طباطبایی (رتبه ۱۸۷) و خوارزمی (رتبه ۲۳۲) هر کدام یک نفر بودند و در جدول نیامدهاند.
برای ۱۴۰۴ از کارنامههای منتشرشده که دانشگاه و گرایش دارند استفاده کردهایم:
دانشگاه | تعداد کارنامه | بازه رتبه ۱۴۰۴ |
صنعتی شریف | ۱۵ | ۱ تا ۶۳ |
تهران | ۶ | ۸۴ تا ۱۶۱ |
امیرکبیر | ۱ | ۱۲۳ |
علامه طباطبایی | ۱ | ۱۸۲ |
خوارزمی | ۱ | ۱۸۵ |
گرایش هم مهم است
اگر هدفت شریف است، بهتر است بدانی کدام گرایش را میخواهی. جدول زیر رتبهی قبولشدگان شریف را به تفکیک گرایش نشان میدهد (گرایشها برای خوانایی دستهبندی شدهاند):
گرایش در شریف | ۱۴۰۳ (۳۵ نفر): میانه و بازه | ۱۴۰۴ (۱۵ نفر): میانه و بازه |
مالی | ۱۳٫۵ (۱ تا ۶۷) | ۱۷ (۱۰ تا ۲۴) |
استراتژی | ۲۱ (۶ تا ۶۴) | ۱۳ (۴ تا ۴۵) |
بازاریابی | ۲۹٫۵ (۱۵ تا ۱۰۸) | ۲۵ (۱۷ تا ۳۶) |
فناوری و سیستمهای اطلاعاتی | ۳۴٫۵ (۳۲ تا ۱۲۲) | ۵۴ (۳۹ تا ۵۸) |
منابع انسانی و رفتار سازمانی | ۸۷ (۳۶ تا ۱۲۷) | ۶۳ (فقط یک کارنامه) |
ترتیب گرایشها در دو سال تقریباً یکسان است: مالی و استراتژی سختترین ورودیاند و منابع انسانی و رفتار سازمانی آسانترین. در ۱۴۰۳ همهی ۱۶ قبولشدهی مالی و استراتژی شریف رتبه ۶۷ یا بهتر داشتند و در ۱۴۰۴ (هفت کارنامه) رتبه ۴۵ یا بهتر. یعنی رتبه ۶۰ در یک سال میتواند برای مالی شریف در انتهای بازه باشد و برای منابع انسانی همان دانشگاه از میانه هم بهتر.
چند نکته برای خواندن این جدولها
- اینها بازههای واقعی قبولی در میان دانشجوهای نوگام و کارنامههای منتشرشدهاند، نه کف رسمی پذیرش دانشگاهها.
- ظرفیت و سهمیه هر سال فرق میکند. رتبهای که امسال به یک گرایش میرسد، سال بعد ممکن است نرسد.
- بازهها همپوشانی دارند و انتخاب نهایی به گرایش و اولویتهای خودت هم بستگی دارد.
- نمونهی ۱۴۰۴ کوچک است و نتیجههای ۱۴۰۵ هنگام نوشتن مقاله هنوز نهایی نشده است؛ پس این عددها را بهعنوان نشانه بخوانید.
سوالهای پرتکرار
آیا با زبان صفر هم میشود رتبهبرتر شد؟
رتبه ۶ در ۱۴۰۴ زبان صفر داشت، ولی ریاضی ۸۱ و جیمت ۶۵ داشت. زبان صفر فقط وقتی جواب میدهد که جیمت و ریاضی محکم باشند. اکیدا توصیه میکنیم که زبان را کاملا حذف نکنید.
آیا میشود یکی از دروس را کامل کنار گذاشت؟
اکیدا توصیه نمیشود. جیمت در همهی رتبههای برتر بالا بود و ریاضی در نمودارها ۶۵ تا ۱۰۶ رتبه فاصله ساخت؛ زبان هم تا ۴۳ رتبه. هر کدام را رها کنی، شانست برای رتبهی خوب کم میشود.
فقط بهعنوان نشانه درصدهای هدفم را از روی سال گذشته تعیین کنم؟
سختی آزمون هر سال فرق میکند و رتبه نسبی است. بهتر است الگوی کلی را ببینی و هدفت را از نقطهی قوت خودت بسازی.
معدلم پایین است، چه کنم؟
نگران نباش. معدل اثر بسیار کوچکی دارد و رتبههای برتر با معدلهای ۱۴٫۵ تا ۲۰ دیده شدهاند. وقتت را روی درصدها بگذار.
جمعبندی
- جیمت پایهی رتبههای برتر است: در رتبههای برتر ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ هیچ جیمتی زیر ۵۰ درصد نبود و بیشتر آنها بالای ۶۰ بودند.
- ریاضی بیشترین فاصله را در رتبه میسازد: در نمودارها فاصلهی ۲۷ درصدی در ریاضی ۹۲ رتبه جابهجا کرد.
- زبان کماثرتر است، ولی بیاثر نیست: فاصلهی ۲۷ درصدی در زبان ۲۵ رتبه جابهجا کرد (در بازه دو رقمی ها هرچه رتبه بالا تر باشد این اثر بیشتر و بیشتر میشود).
- معدل بخش کوچکی از ماجراست و نگرانی دربارهاش نباید برنامهات را عوض کند.
- برای قبولی در دانشگاه، اول گرایش و دانشگاه را انتخاب کن و بعد برنامهات را از بازهی رتبهی آن بچین.
- این بررسی بر پایهی کارنامهی دانشجویان نوگام نوشته شده است؛ اگر خواستی مسیر خودت را با یک متخصص مرور کنی، میتوانیم کمکت کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید